Będąc już w tej okolicy warto zobaczyć przynajmniej jeden z dwunastu zabytkowych pałacyków czy też Skalny Most w Dolinie Janówki charakteryzujący się dość wysokim promieniowaniem radioaktywnym.

Mapa Rudawskiego Parku Krajobrazowego

O tych i innych atrakcjach możecie przeczytać na stronach:
http://www.rudawyjanowickie.pl/pl/co-zobaczyc/ciekawe-skaly/328-skalny-most.html
http://www.dzpk.pl/pl/parki-krajobrazowe/94-rudawski-park-krajobrazowy.html (stąd pochodzi zdjęcie tytułowe)

autor: Joanna Żelazny

Turbacz!

Słoneczko, bezchmurne niebo… jednym słowem pogoda idealna na piesze wędrówki! Do Rabki Zdrój dojeżdżamy samochodem i od razu ‘wskakujemy’ na czerwony szlak. Droga asfaltowa dość szybko zamienia się na śnieżny szlak i już na samym początku naszym oczom ukazują się wspaniałe widoki. To tylko początek tego, co ma nam do zaoferowania czerwony szlak ;)

Chwilami bardzo ślisko. Po około godzinie docieramy do pierwszego na naszej drodze schroniska na Maciejowej. Schronisko według mnie najprzyjemniejsze ze wszystkich trzech, które mijaliśmy.

Po krótkiej przerwie śniadaniowej wyruszamy dalej kierując się w stronę schroniska na Starych Wierchach. Trasa cały czas ma charakter spacerowy, więc po drodze mijamy wielu turystów. W pewnym momencie, na grzbiecie Obidowca widzimy resztki blach, emblemat Czerwonego Krzyża i pogięte śmigło na którym wypisano takie słowa: 25.V.1973 Katastrofa Lotnicza oraz A. Skalińska Gdańsk. Otóż tego dnia złe warunki atmosferyczne oraz silne opady śniegu spowodowały katastrofę samolotu sanitarnego. Maszyna transportowała chore dziecko, któremu na szczęście nic się nie stało. Imię i nazwisko ofiary widocznej na śmigle to matka dziecka. Poważnego urazu kręgosłupa doznał pilot.

Symboliczny pomnik leży jak wspomniałam już wcześniej nieopodal Obidowca. Jest to szczyt o wysokości 1106 m n.p.m., położony na wschód od Starych Wierchów. Do Turbacza dzieli nas jedyne półtorej godziny marszu. Gdy w końcu docieramy na miejsce, widzimy wspaniałą panoramę Tatr. Turbacz jest najwyższym gorczańskim wzniesieniem położonym w centralnym punkcie pasma. Zaliczany jest do Korony Gór Polski, a jego wysokość – 1310 m n.p.m. – wg wykazu uplasowuje go na 23. miejscu.

Wracamy tym samym szlakiem, do samochodu docierając wieczorem. Reasumując. Wycieczka na Turbacz nie jest zbyt wymagająca, a widoki przepiękne, więc naprawdę warto zarezerwować sobie jeden dzień i wybrać się w to miejsce :)

Zdjęcia z wyprawy na Turbacz

Kolędowanie na Ziemi Żywieckiej trwało do święta Trzech Króli. W tym okresie kolędnicy, odwiedzając liczne domy, śpiewali pastorałki i lokalne przyśpiewki oraz odgrywali scenki. Niezbędnym elementem była wirująca gwiazda, osadzona na drewnianym kiju, wykonana ze szkła, papieru i bibuły. Innym spotykanym rekwizytem była szopka kolędnicza. Początkowo był to prosty budynek z kukiełkami wyrzeźbionymi z drewna, ubranymi w kolorowe szmatki. Figurki osadzane były na patykach, dzięki którym można nimi było manipulować tak jak w teatrzyku kukiełkowym. Z czasem, zarówno kukiełki, jak i sama konstrukcja, zaczęły przyjmować znacznie bogatsze formy, np. fasad kościołów. Jasełka odgrywane przed domami odwiedzanych gospodarzy opowiadały o narodzeniu Jezusa w Betlejem, pokłonie Trzech Króli, o spisku Heroda i jego śmierci. Wątki biblijne łączono ze scenkami rodzajowymi, a dialogi stanowiły przekazy ustne, funkcjonujące na terenie Żywiecczyzny od pokoleń, dostosowywane i ponownie interpretowane na potrzeby przedstawienia. Obecnie ta unikatowa forma kolędowania prezentowana jest przez zaledwie kilka osób.

W Sylwestra i Nowy Rok na terenie Żywiecczyzny działają grupy kolędnicze zwane Dziadami. Przebierańców tych można spotkać, niestety coraz rzadziej, we wsiach w dolinie rzeki Soły. Kolędujący mężczyźni ubierają wielkie, kolorowe czapy (Konie) i futrzane kombinezony (Niedźwiedzie). Towarzyszą im: Diabeł, Śmierć, Żyd, Cyganka, Kominiarz i inni. W niektórych grupach można zobaczyć Księdza, czy Komendanta, a także przedstawicieli współczesnych zawodów, takich jak lekarz czy fotograf. Wszędzie natomiast występują strzelający batami Pachołcy. Dziady odgrywają scenki w takt wesołej i skocznej muzyki wygrywanej na heligonce, skrzypcach i wakacie. Widowisko sprawia wrażenie chaosu, a ład i porządek przywracają dzwonki i strzały z batów.

Podobną do dziadów z doliny Soły grupą powstałą w Żywcu – Zabłociu są tzw. Jukace. Różnią się rodzajem postaci i przebiegiem samego kolędowania. Najwięcej jest tam chłopców strzelających z batów (Jukacy), z których najważniejszy jest Kasjer ubrany w czerwony kostium. Wszyscy przepasani są pasami z dopiętymi dzwonkami, a na głowach mają kolorowe rogate czapki (tzw. ciaki) z wypisaną datą. Maski wykonuje się z baraniego futra. Kolędnicy biegają po ulicach, strzelają z batów, dzwonią dzwonkami i otaczają przechodniów, witając ich słowami „Zdrowia, szczęścia i słodyczy noworoczny Jukac życzy”.

Obrzędy kolędnicze Jukacy rozpoczynają się w Stary Rok przed północą i obejmują wizyty w domach i zbieranie „na tabakę” oraz na balach sylwestrowych – gdzie tańczą i składają życzenia, a po uzyskaniu zapłaty przenoszą się na inną zabawę. Od 1960 roku w Nowy Rok o 5.00 rano odprawiana jest „Msza św. dziadowska”, w której uczestniczą przebierańcy. Po niej Jukace chodzą po domach Zabłocia, od Browaru do mostu na Sole. Zgodnie z tradycją na moście żywieckim, będącym granicą Zabłocia z resztą miasta, strzałami z batów kończą się obchody noworocznego kolędowania.

W najbliższych dniach, wybierając się w Beskid Żywiecki, pamiętajcie, że możecie zostać zaczepieni przez kolorowy pochód i poproszeni o drobny datek. Dla osób, które lubią folklor i nie zamierzają hucznie obchodzić Sylwestra, uczestnictwo w „Mszy św. dziadowskiej” w parafii św. Floriana w Żywcu – Zabłociu może być oryginalnym sposobem przywitania Nowego Roku.

Korzystając z okazji, pragniemy Wam złożyć noworoczne życzenia gwarą górali żywieckich.

NA SCYŃŚCIE, NA ZDROWIE, NA TY BOZE ŚWIYNTA
ZEBY SIE WOM CHOWALI CHŁOPCY I DZIYWCYNTA!
Zeby sie Wom rodziło, kopiło,
dyślem do stodoły łobróciło.
Zebyście mieli gości,
Tyle , co na gałonzecce łości.
Zebyście mieli pełne stodoły, pełne pudła,
zeby Wom gospodyni u pieca nie schudła.
Zebyście mieli w kazdym kontku
po dzieciontku
a na piecku troje.
I zebyście nie godali,
ze to kiere moje.
Na scyńści, na zdrowie
Na tyn Nowy Rok
zebyście mieli scynście cały bozy rok.
Zebyście byli zdrowi, weseli
jako w niebie janieli.
TAK TO BOZE DEJ! HEJ!

Warto obejrzeć: Jukace z Zabłocia

Instrumenty kolędników:
HELIGONKA: http://fundacjabracigolec.pl/index2.php?chapter=oHeligonce
WAKAT: http://www.milowka.info/index.php?d=4&id=28

Źródło: Żywiec znany i nieznany, Tom II, Żywiec 2010.

Marta Majtyka

Mapa Kościół Św. Floriana w Żywcu

Słonie skomponowane z kwiatów przy głównej ulicy Szczawnicy

Szczawnica - widok z kolejki górskiej na Palenicę

Szczawnica - wyciąg krzesełkowy na Palenicę

Ulica Zdrojowa w Szczawnicy i znajdujący się tu zegar

Ulica Zdrojowa w Szczawnicy

Ulica Szalaya w Szczawnicy

Ulica Jana Wiktora w Szczawnicy

Ozdoby na chacie przy ulicy Szalaya w Szczawnicy

Plac Dietla w Szczawnicy

Willa Brat i Siostra w Parku Górnym w Szczawnicy

Pomnik w Parku Górnym w Szczawnicy

Kościół Świętego Wojciecha w Szczawnicy

Park Dolny w Szczawnicy

Ołtarz w kościele Świętego Wojciecha w Szczawnicy

Chcesz dodać jakieś zdjęcia? Pisz śmiało na kontakt@yougo.pl!

Zawoja położona u stóp Babiej Góry to jedna z najpiękniejszych wsi w Beskidach. Możecie doświadczyć tu wspaniałych panoram na masyw Babiej Góry, Pasmo Jałowieckie i Pasmo Policy. Teren jest obficie zalesiony, służy za oazę spokoju i odpoczynku. Z pewnością warto pomyśleć o przyjeździe na narty w Zawoi.
Funkcjonuje tu szeroko rozwinięta baza noclegowa – jest ponad 2,5 tys. miejsc noclegowych w kilkudziesięciu hotelach i kwaterach prywatnych, a także pola namiotowe i schroniska takie jak na Hali Krupowej, Markowe Szczawiny.

Oto zdjęcia:

Jeżeli chcecie wiedzieć więcej o polskich górach, ale także o ciekawych atrakcjach turystycznych za granicą, sprawdźcie nowy zaprzyjaźniony z nami blog: